Mijn Piratentijd

Dit verhaal gaat over mijn radio/tv piraten tijd en speelt zich af in Osdorp, een wijk in Amsterdam-West. Hoe het allemaal begon. Ik zat in de zesde klas van de lagere school. Het zal in 1969 zijn geweest toen ik van een buurjongen hoorde dat hij plaatjes aan het draaien was op de radio. Dit wou ik ook wel graag doen. Echter was deze buurjongen niet van plan om mij technische informatie te verschaffen over zijn zender.
Gelukkig woonde boven het ouderlijk huis een buurman die ook geïnteresseerd was in elektronica. Deze verschafte mij een schema van een middengolf zender. Het bereik was erg klein, het signaal reikte nog maar net tot aan de slaapkamer. Deze zender bestond uit één transistor, een AC125. Met deze zender heb ik nog een tijdje geëxperimenteerd.

De eerste schreden op de FM-band.
Mijn neef vertelde op een verjaardag van mijn oom dat hij een Fm zendertje had gemaakt. Hij liet mij het schema zien, het was een ontwerp van radio crescendo uit Groningen. Het ontwerp draaide om een OC171. Deze zender heb ik meteen gebouwd en een tijdje mee geëxperimenteerd.
Op de 27'mc.
Het zal in het najaar van 1969 zijn geweest, dat er iets grappigs plaatsvond. Mijn moeder vertelde mij dat ze 's middags een stem uit de luidsprekerboxen van de pick-up hoorde komen. Mijn vader schreef dit toe aan een experiment van de PTT. Dit leek mij onwaarschijnlijk. De volgende dag hoorde ik het nu zelf en toevallig keek ik net uit het raam. Toen bleek waar deze stem vandaan kwam; ik zag een buurman met een koptelefoon op, zittend achter een grote tafel, in een microfoon pratend (de heer A.). Ik waarschuwde meteen mijn moeder en die zag het ook. Er ging een aantal weken voorbij, totdat ik besloot om deze meneer eens op de hoogte te brengen van dit verschijnsel. Deze reageerde laconiek en toen bleek dat deze meneer aan het zenden was op de 27mc band. Voordat ik het wist ging ik met een walkie-talkie naar huis.
Deze walkie-talkie mocht ik lenen, totdat ik er zelf een had gekocht. Dit was voor mij een geheel nieuwe ervaring, praten in een kastje en nog wat terughoren ook. Mijn vader was bereid om met mij naar Loe Lap in de reguliersbreestraat te gaan om een walkietalkie te kopen. Deze was van het type Rendez-vous. Met deze walkietalkie heb ik nog een tijd gewerkt (onder de roepnaam 198), echter was dit ook niet alles. Hij had n.l. de vervelende neiging om ruis uit te stralen en de zender was niet erg sterk. Ik wou wel een echte zender met meer kanalen. Echter had ik daar geen geld voor. Op de 27mc ontmoette ik een andere amateur. Deze woonde in de buurt en we hadden afgesproken om elkaar eens te ontmoeten. Zijn roepnaam op de 27mc ben ik vergeten, ik noem hem maar even mr. X. Bij hem thuis gekomen maakte hij mij attent op een Indische jongen die FM zenders bouwde. Hij zou van hem een schema krijgen en dan ook een FM zender bouwen. Dat wou ik ook, dus heb ik ook contact gezocht met deze jongen. Dit speelde rond de jaren 1971/1972. Zijn roepnaam op de FM-band was Radio Flash.
Hij verschafte mij een schema van een FM-zender (ook wel 3meter zender genoemd). Met deze zender had ik meteen een groter bereik. Er was echter een probleem, mijn vader vond het allemaal maar niets en verbood mij om nog te gaan zenden. Echter was ik niet tegen te houden, zelfs in de fietsenbox werd er een zender gemaakt en deze werd voorzien van een afstandbediening. Met deze bediening kon ik vanuit mijn slaapkamer de zender aan en uit zetten en de zender inspreken. De antenne van de zender was geplaatst in een boom aangrenzend aan het raam van de box. Uiteindelijk was het voor mijn vader niet meer tegen te houden en zag hij het door de vingers. Hij was het er niet mee eens en dat liet hij wel blijken. Als ik aan het zenden was en er werd aan de deur gebeld, riep hij regelmatig heel hard politie! om mij te laten schrikken. Op de FM band had ik toen de roepnaam Verona. De 27mc'er die mij in contact had gebracht met Radio Flash, was nu ook actief geworden op de FM-band en noemde zich Radio Corso. Ondertussen werd het steeds drukker op de FM-band. Mijn zender was vrij simpel, bestond uit 1 transistor, de 2N3053 en werd gevoed met 6 4,5volt batterijen (27 volt totaal).
Deze zender had een nare eigenschap, hij was instabiel. En hij vrat batterijen. Later kwam er een schema met een meer traps zender, deze bestond uit een oscillator, buffer, driver en eindtrap. Na enige tijd kreeg ik een aanbieding van een 27mc mobilofoon. Deze werd mij aangeboden door Radio Condor. Ik was eigenlijk niet meer van plan om op de 27mc uit te gaan zenden, maar dit leek mij toch wel leuk. Erg lang heeft dit avontuur niet geduurd, o.m. door ruzies op de 27mc ben ik er gauw mee op gehouden. In die zelfde tijd had Radio Condor een tv zender gebouwd op kanaal 4. Ik kan me niet meer herinneren wat hij heeft uitgezonden, maar het was een leuk experiment om zijn tv-signaal te volgen.

Ik keerde weer terug op de FM-band met de roepnaam Radio Verona. Ondertussen was Radio Flash in stereo uit gaan zenden. Zelfs de zoon van Willi Alberti (Tony) ging bij Radio Flash een programma presenteren. De winkel van Willi Alberti (een platen zaak genaamd Disco Alberti) was vlakbij.
Ondertussen werd de PTT of beter gezegd RCD (Radio Controle Dienst) ook actiever. Er kwamen meer piraten bij op de 3meter, dus kregen zij meer werk om deze piraten te pakken. Regelmatig werd er weer eens een razzia gehouden. Dan werd het weer een tijdje stil op de 3meterband. Iedereen werd gewaarschuwd en hield zich een tijdje stil. De ambtenaren die zich bezighielden met het oprollen van illegale zenders waren ondertussen zeer bekend geworden. Hun namen waren Klaas E. (opsporingsambtenaar), Wachtmeester K. en Agent K.

Vrouwen op de FM-band.
Af en toe gebeurde er nog wel eens wat leuks op de FM-band. Er waren geen vrouwen te vinden op de FM-band. Het was een mannenhobby. Totdat er twee meisjes in de lucht kwamen, met de roepnamen Miss Levy en Miss Rose. Deze beide dames waren mij wel bekend, want dat waren de dochters van de heer A. (de eerder genoemde buurman). Hun zenders waren niet sterk, dus zond ik hun signaal door op de FM-band. Dat gaf een behoorlijke drukte. Iedereen wou met de dames praten.

Met Radio Flash ging ik zo nu en dan op pad. Ik maakte toen kennis met een stel dat hij kende van z'n werk. Dit speelde in 1974. Zij woonden in Spierdijk. Dit waren geen mensen die geïnteresseerd waren in zenders of zo. Echter kon ik natuurlijk mijn mond niet houden over de zendhobby. Om het een en ander te demonstreren had ik een klein zendertje meegenomen, gebouwd in een strepsildoosje. Toen we weer naar huis gingen vergat ik het zendertje mee te nemen. Later bleek dat de heer des huizes met het zendertje allerlei experimenten in de buurt had uitgevoerd. Toen we hem weer spraken wou hij een sterke zender hebben om mee uit te kunnen zenden. Deze zender hebben we gebouwd en afgeleverd, Radio WFR (West Friese Radio) was geboren.

In die tijd leerde je veel amateurs kennen. Meestal sprak je samen een plaats af om elkaar te ontmoeten. Zo heb ik ook Radio Micron leren kennen. Met hem ging ik ook regelmatig mobiel. We spraken toen ook veel met Radio Vera. Via hem leerde we weer zijn buren kennen. Deze waren ook aangestoken met het zendvirus (Radio Tondulie). Ik kwam regelmatig bij hen op visite en meestal zaten we te zenden.

Bezoek van de RCD.
Tijdens een nachtelijke visite werd er om ca. 1.00uur gebeld. Dat was niet gek, want er werd wel eens meer op dat tijdstip gebeld. Maar dit keer ging het mis. Er kwam een langeman binnen en die zei:"Goedenavond we komen de zender halen". Dat was dus de RCD! Ik deed mij net voor alsof ik een familielid was maar Radio Micron (die er ook bij was) kon zich niet stilhouden en begon hun werkzaamheden te bekritiseren. Dat had natuurlijk geen nut. Een vervelende bijkomstigheid was dat Radio Micron z'n auto voor de deur had geparkeerd. Ze zouden misschien z'n kenteken hebben genoteerd. De spullen werden ingepakt (de zender, microfoon en de staandegolfmeter). Tevens werd er een proces-verbaal opgemaakt. Ik had in die tijd nog geen rijbewijs, dus ook geen auto. Dat was mijn geluk. Want enige tijd later werd Radio Micron opgerold. Zo bleek achteraf dat ze inderdaad zijn kenteken hadden nagetrokken. Echter hadden ze bij Rijkswaterstaat een foutje gemaakt, ze hadden een verkeerde naam en adres opgegeven. Dit had tot resultaat dat ze bij de verkeerde een inval deden. Later hadden ze blijkbaar deze fout ontdekt bij Rijkswaterstaat en Radio Micron werd alsnog uit de lucht gehaald. Radio Flash werd ook opgerold. Dit vond plaats terwijl hij niet eens thuis was (eind 1974). De RCD was natuurlijk veel actief. Soms lukte het wel eens niet. Zoals bij Radio Tornado. Hij had z'n zender goed verstopt. En het huiszoekingbevel was niet goed ingevuld. Tijdens het invullen werd gewoon het licht uitgedaan! De zender was niet gevonden en Radio Tornado moest mee naar het Bureau. Hij werd onder druk gezet (o.a. z'n audio spullen werden meegenomen). Tevens hadden ze z'n dambord meegenomen omdat hij wel eens zat te dammen via de zender. Uiteindelijk vertelde hij waar de zender was verstopt.

Eind 1974 had ik Radio Kleintje leren kennen in het buurthuis Yes. Hij had een zender van Radio Micron gekocht. Later had ik van Radio Kleintje gehoord dat er een nieuwe zender in de lucht zou komen, n.l. Radio Kaktus. Ik maakte kort daarna contact met Radio Kaktus. We hadden afgesproken om elkaar te ontmoeten in de Yes. Via radio Kaktus leerde ik Radio Orion kennen, een goede vriend van hem.

The Amsterdam Broadcasting System
Zelf heb ik ook nog een muziekprogramma uitgezonden. Samen met Radio Kaktus en Radio Terminal bedachten we de Amsterdam Broadcasting System (ABS). De uitzendingen vonden plaats op 3 zenders in de FM-band. Van tevoren werd er een band opgenomen met alle muziek. Deze werd dan op de bewuste avond uitgezonden. Ik zond de moederband uit en de anderen ontvingen mij en zonden mijn signaal weer verder. Tijdens de uitzending hielden we de buurt in de gaten, of de RCD in de buurt was.


We experimenteerden veel op de FM-band. Er werden andere zenders gebouwd, met meer vermogen etc. We gingen ook regelmatig mobiel (uitzenden vanuit de auto). Samen met Radio Kleintje gingen we regelmatig naar de omgeving van Alkmaar. Daar bezochten we te Spierdijk Radio WFR. We hadden in een oude portable radio een FM-zender ingebouwd. Met deze portable ging ik met Radio Kaktus regelmatig mobiel. We deden dit met de brommer of lopend. Een keer gingen we lopend. We liepen in de buurt van de Jan Oudegeeststraat in Amsterdam-Osdorp en we raakte in contact met Radio Marconi. Uiteindelijk besloten we om bij Radio Marconi langs te gaan. Na het bezoek spraken we Radio Marconi nog even. Na het beëindigen van het gesprek was Radio Marconi opgerold door de RCD. We hadden weer geluk gehad. Er werden steeds meer zenders opgerold. Onder anderen ook Radio Terminal. Deze werd zelfs 2 keer opgerold. De eerste keer was hij niet thuis. De tweede keer wel. Echter was de tweede keer onterecht; toen was hij niet in de lucht. De RCD had z'n werk niet goed gedaan! Echter had Radio Terminal wel een nieuwe zender gebouwd, maar deze was nog niet klaar. In het najaar 1976 werd Radio MLV (dat was Radio Kaktus) opgepakt na een duplex verbinding met mij, toen heb ik besloten om er mee te stoppen.

Bekende FM-piraten:
In deze lijst worden een aantal bekende stations opgenoemd die regelmatig door mij zijn ontvangen (tussen de haken de vermoedelijke datum dat de RCD het station tot zwijgen heeft gebracht) Radio Verona, Asd700, Flash (8 dec 1974), Corso, Micron (10 juni 1975), Prisma, Reflex, Delta-10, Terminal(28 augustus 1975), Condor, 102, Gamma, Varas, Kleintje, Brandpunt, Helios, Spyka, Fm75, Tosca, EMT, Romeo, Vera, Tondulie, WFR, Kaktus, Mlv, Orion, Santos, Radio de Luxe, Spectrum, Mona, Tornado, Matador, Brandpunt, Venus, XFM, Tyhratron, Neutron, National, Tarantula, Reflex, Pioneer, Marathon, X-magia, Ster, Mercurius, Eureka, Iris, Phoenix, Kameleon, Prx, Tesla, TNT, Aquarius e.v.a.

Tv-uitzendingen:
Rond de kersttijd van 1981 was het zover. Op het kabelnet ontdekte ik een tv-piraat. Dit was de zender TVA, zover ik me kan herinneren zond deze uit na de uitzending van een der Duitse zenders. Zelf had ik totaal niet het idee om hier aan mee te gaan doen. Totdat er een collega van mijn werk mij vroeg of ik zin had om een tv-zender te beginnen. In eerste instantie had ik hier geen zin in, ik wou niet het risico lopen om opgepakt te worden. Op één voorwaarde wou ik hier aan beginnen; als het bij hem thuis plaatsvond. Dat vond hij geen probleem, dus werd er begonnen met de voorbereidingen. Hij woonde in Amsterdam-Zuid. Om daar vandaan op de kabel te kunnen inspreken was een beetje lastig.


De antennes van de Kabel stonden op de Hemweg. Dat was te ver van Amsterdam-Zuid en de richting waar de antennes naar toe stonden was ook niet correct. Er was nog een andere mogelijkheid. Op het Okura hotel (ook in Amsterdam-Zuid) stonden ook antennes voor de Amsterdamse Kabel (de zogenaamde nood-antennes). Er stond o.a. een schotel t.b.v. de ontvangst van BRT2 (kanaal 62). Dit leek mij voorlopig de ingang die we konden gebruiken. Als BRT2 uit de lucht ging, werd deze ingang voor ons bereikbaar. Door de kleine afstand was er maar een gering vermogen benodigd. Er was alleen één nadeel, als er een signaal op de Hemweg binnen kwam, had deze voorrang. Dan was onze uitzending niet meer te volgen.

We hadden ook reclame, echter was het niet de bedoeling om er rijk van te worden. Dat werden we ook niet. De prijs van de reclame was rond de FL 100,== en de tijdsduur was enkele minuten. We hadden 3 commercials, dus dat was niet veel. De verkregen inkomsten gingen geheel op aan de kosten (camerahuur, zender onderdelen, video huur etc.) Het leukste was de kick om uit te zenden voor een groot publiek. En om later op het werk de gesprekken te beluisteren wat men er van vond (niemand wist natuurlijk dat wij daar iets mee te maken hadden!). Ons station had de naam ABC-tv.

Gelukkig had ik beslag kunnen leggen op een geheime RCD verbindingsfrequentie. Deze frequentie werd tijdens de uitzendingen afgeluisterd (De portofoons van de RCD werkte op deze frequentie, zo nu en dan hoorde je daar hoe men bezig was om een piraat uit te peilen).
Ik kende natuurlijk ook andere tv-piraten. O.a. VJA (De Vrije Jongens Amsterdam). Bij deze zender heb ik assistentie verleend. De baas van deze zender heette Karel. Elzeviers Magazine van de AVRO wijde een groot deel van hun uitzending aan tv-piraten. (o.a. VJA werd gefilmd).

Wat ook leuk was om alle bladen te lezen die iets schreven over de tv-piraten. O.a. de telegraaf, Elzeviers weekblad etc.



Het werd ondertussen steeds drukker op de tv-kanalen. Er was regelmatig ruzie en de RCD pakte steeds meer stations. Uiteindelijk hebben we besloten om er mee op te houden. Het was leuk geweest.

De Voev.
Najaar 1982 ging ik op bezoek bij WFR. Deze was verhuisd naar Volendam. Ik had alvast mijn BRT1 zender meegenomen, je kon nooit weten! Toen ik het idee opperde om even wat te proberen op het kanaal van Duitsland 3, was men zeer geïnteresseerd. De BRT1 zender werd even aangepast zodat deze kon uitzenden op het kanaal van Duitsland 3. De eerste uitzending van de VOEV (Vrije Omroep Edam Volendam) was een feit. Ik heb z.s.m. een nieuwe zender gebouwd voor de VOEV. Met deze zender zijn er een aantal uitzendingen gemaakt.

Meestal monteerden we op een zaterdag voorafgaand aan de uitzending een videoband. Deze band werd dan op een volgende zaterdagavond, na de uitzending van Duitsland 3, uitgezonden. Zo liepen we geen risico dat bij een inval van de RCD alle apparatuur werd meegenomen. Nu stond alleen de zender en een oude videorecorder in het pand.
Tijdens de uitzending ging ik samen met een van de medewerkers in de buurt posten of er niet werd gepeild. Tevens konden we meteen de kijkdichtheid meten. Aangezien de burgers in Volendam geen gordijnen gebruiken konden we simpel weg zien of er naar onze uitzending werd gekeken. Tevens werd er tijdens de uitzending geluisterd op de geheime RCD frequentie. Later bleek dat de uitzending van de Voev ook te bekijken was in Purmerend.


Op de Kabel in Edam-Volendam werd het ook drukker. Er kwamen meer piratenzenders op de kabel. Deze zenders waren commercieel ingesteld. Ondertussen bleek dat de bioscoop in Volendam minder bezoekers trok. Om te vermijden dat er een negatieve sfeer zou ontstaan rond de Voev, hadden we besloten om geen volledige films meer uit te zenden, alleen nog fragmenten van bekende films. Tevens deden we een poging om het publiek te betrekken bij de zender. Een van de medewerkers ging met de camera de straat op om interviews te doen. Tevens hadden we een interview gemaakt met Ed v.d. Elsken en dit uitgezonden. Later had Ed v.d. Elsken in het Rijksmuseum een foto tentoonstelling. Er hing van de Voev ook een foto.

Toen bleek dat de politie in samenwerking met de RCD een actiever opsporingsbeleid zou gaan uitoefenen in Edam-Volendam, zijn we gestopt met onze uitzendingen.

Hoe is het verder gegaan.
Ik ben nog steeds aan het zenden, alleen niet meer illegaal. Voor tv-uitzendingen is helaas geen plaats meer op de Nederlandse kabel. Alle zenders gaan niet meer uit de lucht en de kabel is afgesloten. Tevens zijn de opsporingsmogelijkheden van de RCD sterk verbeterd. Ik had nog een plan om in te breken op een satelliet zender, maar daar heb ik toch maar vanaf gezien. Ik denk wel dat de radio -en tv piraten hun steentje hebben bijgedragen aan de vrijere sfeer die is ontstaan bij de huidige tv en radio omroep.